Słuchaj artykułu
Google Wavenet
9 min
0:00
Naciśnij play, aby słuchać
Wełna z merynosów, nazywana też wełną merino, pochodzi z runa owiec rasy merynos. Jej włókna mają zwykle od poniżej 17,5 do około 24 mikronów grubości, więc są cieńsze od włókien zwykłej wełny owczej. Dzięki temu merino jest miękkie i rzadko gryzie. Włókno pochłania parę wodną, wolniej przejmuje zapach potu i nie topi się w ogniu. Wymaga za to delikatnego prania, bo w ciepłej wodzie i przy tarciu może się filcować.
Makumi
Kołdry obciążeniowe — znajdź swoją
⌃
Czym jest wełna z merynosów?Wełna z merynosów to naturalne włókno zwierzęce pozyskiwane przy strzyży owiec rasy merynos. Od innych gatunków wełny owczej różni ją przede wszystkim mała średnica włókna.Według The Woolmark Company średnica włókna merino wynosi zwykle od poniżej 17,5 do 22-24 mikronów. Jeden mikron to milionowa część metra. Do ubrań noszonych przy skórze stosuje się głównie włókna cieńsze niż około 19,5 mikrona.Cecha
Wełna z merynosówPochodzenie
runo owiec rasy merynosRodzaj włókna
naturalne, białkowe (keratyna)Grubość włókna
od poniżej 17,5 do 22-24 µmWłókna do noszenia przy skórze
zwykle poniżej 19,5 µmPochłanianie wilgoci
do 35% własnej masy, według WoolmarkZachowanie w ogniu
nie topi się i nie kapiePranie
program do wełny lub ręcznie, w letniej wodzieGrubość włókna decyduje o tym, jak wełna odczuwana jest na skórze. Cienkie włókna są miękkie, a grubsze lepiej sprawdzają się w odzieży wierzchniej. Oznaczenia składu na wyrobach tekstylnych wyjaśnia artykuł, jak czytać metki pościeli.W pościeli wełnę merino stosuje się jako wypełnienie kołder.
Kołdra całoroczna Eos ma wypełnienie ze 100% wełny merino i poszycie z bawełny o splocie satynowym. Sam splot opisuje tekst o tym, czym jest bawełna satynowa.Jakie zalety ma wełna merino?Najważniejsze zalety wełny merino to miękkość, pochłanianie wilgoci, słabsze przejmowanie zapachu i odporność na ogień. Dane na ten temat pochodzą głównie z badań finansowanych przez branżę wełnianą, co trzeba brać pod uwagę.Zaleta
Co podają źródłaPochłanianie wilgoci
włókno jest higroskopijne i chłonie parę wodną do 35% własnej masyMniej zapachu
wełna zatrzymała o 66% mniej zapachu potu niż poliester i o 28% mniej niż bawełnaRzadsze pranie
odzież z poliestru wymagała prania po krótszym noszeniu niż z wełny i bawełnyOdporność na ogień
indeks tlenowy 25,2%, zapłon w 570-600°C, brak topnieniaMiękkość
cienkie włókna merino nie drażnią skóry tak jak grube włókna wełnyHigroskopijność oznacza, że włókno chłonie parę wodną z otoczenia. Według Woolmark dzięki temu powierzchnia skóry pozostaje bardziej sucha, a bakterie mają gorsze warunki do rozwoju. W kołdrze może to ograniczać uczucie wilgoci podczas snu.Woolmark opisuje badania AgResearch z Nowej Zelandii i Uniwersytetu Deakin w Australii. Ochotnicy nosili koszulki, bluzy i skarpety z wełny merino, bawełny i poliestru. Wełna zatrzymywała najmniej zapachu, a jej pielęgnacja zużywała najmniej energii.W ogniu wełna zachowuje się inaczej niż tkaniny syntetyczne. Według zestawienia Woolmark jej graniczny indeks tlenowy wynosi 25,2%, a poliestru 20,6%. Poliester topi się w temperaturze 252-292°C, a wełna w ogóle się nie topi.Merino to tylko jedno z naturalnych wypełnień kołder. Porównanie wełny, bawełny i bambusu z poliestrem zawiera tekst o naturalnych kołdrach sensorycznych. Właściwości innych włókien roślinnych opisują artykuły o tym, czym jest Tencel i tkanina bambusowa.Czy wełna merino gryzie i czy nadaje się dla alergików?Cienka wełna merino zwykle nie gryzie, a uczulenie na samo włókno wełny nie ma potwierdzenia w badaniach. Swędzenie wywołują głównie grube włókna, o średnicy co najmniej 30-32 mikronów.Taki wniosek przedstawił przegląd Zallmann i współpracowników z 2017 roku w „Acta Dermato-Venereologica”. Autorzy przeanalizowali publikacje z ostatnich 100 lat. Nie znaleźli dowodów, że włókno wełny jest alergenem skórnym.Według przeglądu uczulenie na lanolinę, chrom i formaldehyd jest przy współczesnych wyrobach z wełny bardzo mało prawdopodobne. Superfine i ultrafine merino nie pobudzają włókien nerwowych odpowiedzialnych za swędzenie w stopniu wywołującym świąd.Badanie
Uczestnicy
WynikSu i in., 2017, „British Journal of Dermatology”
39 dzieci w wieku od 4 tygodni do 3 lat z łagodnym lub umiarkowanym AZS
ubrania z bardzo cienkiej wełny merino wiązały się ze spadkiem nasilenia objawów (SCORAD)Fowler i in., 2019, „Dermatitis”
dzieci od 5 lat i dorośli z łagodnym lub umiarkowanym AZS
poprawa nasilenia AZS i jakości życia, brak niekorzystnych reakcji skórnychZallmann i in., 2017, „Acta Dermato-Venereologica”
przegląd publikacji z 100 lat
brak dowodów na alergię na włókno wełny, świąd wiąże się z grubymi włóknamiOba badania kliniczne były niewielkie i dotyczyły ubrań, a nie pościeli. Wyniki nie oznaczają, że wełna leczy atopowe zapalenie skóry. Pokazują jedynie, że cienka wełna merino była w nich dobrze tolerowana.Osoby z alergią lub chorobą skóry powinny skonsultować wybór materiałów z lekarzem. Alergików często interesuje też inne włókno zwierzęce, które opisuje artykuł o kołdrach z alpaki dla alergików.Jakie wady ma wełna z merynosów?Główne wady wełny merino to wymagające pranie, ryzyko filcowania, podatność na mole i kwestie dobrostanu owiec. Wyroby z merino są też zwykle droższe od syntetycznych.Wada
Na czym polegaFilcowanie
ciepła woda i tarcie mogą zbić włókna i zmniejszyć wyróbDelikatne pranie
potrzebny program do wełny, łagodny środek i suszenie na płaskoMole
resztki jedzenia i łoju na wełnie przyciągają moleMulesing
bolesny zabieg stosowany głównie u merynosów w AustraliiCena
wełna merino jest zwykle droższa od włókien syntetycznychMulesing to zabieg, podczas którego jagniętom wycina się fałdy skóry wokół ogona i zadu. Według RSPCA Australia ma on chronić owce przed muszycą, czyli zarażeniem larwami much. RSPCA podaje, że zabieg jest bolesny, a rany goją się tygodniami.RSPCA wskazuje jako rozwiązanie hodowlę owiec odpornych na muszycę, czyli o mniejszej liczbie fałd skóry. Kupujący mogą wybierać wełnę z owiec niepoddanych mulesingowi. Certyfikat Responsible Wool Standard (RWS) organizacji Textile Exchange zakazuje mulesingu.Na upały wiele osób szuka lżejszego okrycia niż kołdra całoroczna. Takie rozwiązania opisuje artykuł o kołdrach letnich.Jak dbać o wełnę merino?Wełnę merino pierze się rzadko, na programie do wełny lub ręcznie, w letniej wodzie. Suszy się ją na płasko, z dala od słońca i grzejnika.Według The Woolmark Company wyroby z oznaczeniem prania w pralce pierze się na programie do wełny. Zwykle oznacza to łagodne obroty i 40°C. Bez takiego programu Woolmark zaleca pranie w zimnej wodzie lub na programie do tkanin delikatnych.Zalecenie Woolmark
Jak postępowaćPranie w pralce
program do wełny, zwykle 40°C, łagodny i neutralny środekPranie ręczne
woda około 30°C, 10 minut moczenia, płukanie w letniej, a potem zimnej wodzieSuszenie
na płasko, w temperaturze pokojowej, z dala od słońca i grzejnikaSuszarka bębnowa
tylko gdy metka na to pozwala, na niskiej temperaturzeOdpoczynek
24 godziny przerwy między kolejnym użyciem ubraniaPrzechowywanie
tylko czyste wyroby, w szczelnych workach lub pojemnikachKoce i pledy z wełny pierze się według Woolmark rzadko, np. raz na trzy miesiące. Na co dzień wystarczy je wietrzyć. Przed praniem kołdry trzeba zawsze sprawdzić instrukcję na metce.Na mole najlepiej działa przechowywanie czystych wyrobów. Woolmark zaleca szczelne opakowania i środek przeciw molom, który nie dotyka bezpośrednio tkaniny. Sezonowe przechowywanie kołder opisuje tekst, jak przechowywać pościel zimową.Kołdry obciążeniowe wymagają osobnej pielęgnacji ze względu na granulat. Zasady opisuje artykuł, jak dbać o kołdrę obciążeniową.Gdzie stosuje się wełnę merino w pościeli?W pościeli wełna merino służy jako wypełnienie kołder, także obciążeniowych. W kołdrze obciążeniowej odpowiada za komfort cieplny, a nie za ciężar.W kołdrze obciążeniowej ciężar zapewnia granulat w przeszytych komorach. Wypełnienie z merino nie wpływa więc na wagę kołdry. Budowę takiej kołdry wyjaśnia artykuł, z czego składa się kołdra obciążeniowa.Kołdrę obciążeniową z wełną merino ma w ofercie Makumi w modelu Eos. Wersję dla najmłodszych opisuje karta kołdry Eos dla dzieci. Szczegóły tego rozwiązania zawiera tekst o kołdrze obciążeniowej z merynosa.Merino, alpakę i Tencel jako wypełnienia porównuje artykuł o kołdrach obciążeniowych z merino, alpaki i Tencelu™. Cały wybór modeli jest w kategorii kołdry obciążeniowe.Najczęściej zadawane pytaniaCzy wełna z merynosów gryzie?Cienka wełna merino zwykle nie gryzie. Według przeglądu Zallmann i współpracowników z 2017 roku swędzenie wywołują głównie grube włókna wełny, o średnicy co najmniej 30-32 mikronów. Włókna merino mają zwykle od poniżej 17,5 do 24 mikronów. Do ubrań noszonych przy skórze stosuje się najczęściej włókna cieńsze niż 19,5 mikrona.Czy wełna merino uczula?Badania nie potwierdzają alergii na samo włókno wełny. Przegląd z 2017 roku w „Acta Dermato-Venereologica” uznał też uczulenie na lanolinę przy nowoczesnych wyrobach za bardzo mało prawdopodobne. W dwóch małych badaniach ubrania z cienkiej wełny merino były dobrze tolerowane przez osoby z AZS. Przy chorobie skóry decyzję trzeba skonsultować z lekarzem.Czy wełnę merino można prać w pralce?Tak, jeśli metka na to pozwala. The Woolmark Company zaleca program do wełny, zwykle z łagodnymi obrotami i temperaturą 40°C, oraz neutralny środek piorący. Bez takiego programu lepiej wybrać zimne pranie lub program do tkanin delikatnych. Po praniu wyrób suszy się na płasko, z dala od słońca i grzejnika.Czym jest wełna non-mulesing?To wełna z owiec, których nie poddano mulesingowi, czyli wycinaniu fałd skóry wokół ogona. Zabieg ma chronić przed muszycą, ale według RSPCA Australia jest bolesny. Certyfikat Responsible Wool Standard organizacji Textile Exchange zakazuje mulesingu. Przy zakupie można więc szukać oznaczenia RWS lub informacji o wełnie non-mulesing.
Wełna z merynosów, nazywana też wełną merino, pochodzi z runa owiec rasy merynos. Jej włókna mają zwykle od poniżej 17,5 do około 24 mikronów grubości, więc są cieńsze od włókien zwykłej wełny owczej. Dzięki temu merino jest miękkie i rzadko gryzie. Włókno pochłania parę wodną, wolniej przejmuje zapach potu i nie topi się w ogniu. Wymaga za to delikatnego prania, bo w ciepłej wodzie i przy tarciu może się filcować.
Makumi
Kołdry obciążeniowe — znajdź swoją
⌃
Czym jest wełna z merynosów?
Wełna z merynosów to naturalne włókno zwierzęce pozyskiwane przy strzyży owiec rasy merynos. Od innych gatunków wełny owczej różni ją przede wszystkim mała średnica włókna.
Według The Woolmark Company średnica włókna merino wynosi zwykle od poniżej 17,5 do 22-24 mikronów. Jeden mikron to milionowa część metra. Do ubrań noszonych przy skórze stosuje się głównie włókna cieńsze niż około 19,5 mikrona.
| Cecha | Wełna z merynosów |
|---|
| Pochodzenie | runo owiec rasy merynos |
| Rodzaj włókna | naturalne, białkowe (keratyna) |
| Grubość włókna | od poniżej 17,5 do 22-24 µm |
| Włókna do noszenia przy skórze | zwykle poniżej 19,5 µm |
| Pochłanianie wilgoci | do 35% własnej masy, według Woolmark |
| Zachowanie w ogniu | nie topi się i nie kapie |
| Pranie | program do wełny lub ręcznie, w letniej wodzie |
Grubość włókna decyduje o tym, jak wełna odczuwana jest na skórze. Cienkie włókna są miękkie, a grubsze lepiej sprawdzają się w odzieży wierzchniej. Oznaczenia składu na wyrobach tekstylnych wyjaśnia artykuł, jak czytać metki pościeli.
W pościeli wełnę merino stosuje się jako wypełnienie kołder. Kołdra całoroczna Eos ma wypełnienie ze 100% wełny merino i poszycie z bawełny o splocie satynowym. Sam splot opisuje tekst o tym, czym jest bawełna satynowa.
Jakie zalety ma wełna merino?
Najważniejsze zalety wełny merino to miękkość, pochłanianie wilgoci, słabsze przejmowanie zapachu i odporność na ogień. Dane na ten temat pochodzą głównie z badań finansowanych przez branżę wełnianą, co trzeba brać pod uwagę.
| Zaleta | Co podają źródła |
|---|
| Pochłanianie wilgoci | włókno jest higroskopijne i chłonie parę wodną do 35% własnej masy |
| Mniej zapachu | wełna zatrzymała o 66% mniej zapachu potu niż poliester i o 28% mniej niż bawełna |
| Rzadsze pranie | odzież z poliestru wymagała prania po krótszym noszeniu niż z wełny i bawełny |
| Odporność na ogień | indeks tlenowy 25,2%, zapłon w 570-600°C, brak topnienia |
| Miękkość | cienkie włókna merino nie drażnią skóry tak jak grube włókna wełny |
Higroskopijność oznacza, że włókno chłonie parę wodną z otoczenia. Według Woolmark dzięki temu powierzchnia skóry pozostaje bardziej sucha, a bakterie mają gorsze warunki do rozwoju. W kołdrze może to ograniczać uczucie wilgoci podczas snu.
Woolmark opisuje badania AgResearch z Nowej Zelandii i Uniwersytetu Deakin w Australii. Ochotnicy nosili koszulki, bluzy i skarpety z wełny merino, bawełny i poliestru. Wełna zatrzymywała najmniej zapachu, a jej pielęgnacja zużywała najmniej energii.
W ogniu wełna zachowuje się inaczej niż tkaniny syntetyczne. Według zestawienia Woolmark jej graniczny indeks tlenowy wynosi 25,2%, a poliestru 20,6%. Poliester topi się w temperaturze 252-292°C, a wełna w ogóle się nie topi.
Merino to tylko jedno z naturalnych wypełnień kołder. Porównanie wełny, bawełny i bambusu z poliestrem zawiera tekst o naturalnych kołdrach sensorycznych. Właściwości innych włókien roślinnych opisują artykuły o tym, czym jest Tencel i tkanina bambusowa.
Czy wełna merino gryzie i czy nadaje się dla alergików?
Cienka wełna merino zwykle nie gryzie, a uczulenie na samo włókno wełny nie ma potwierdzenia w badaniach. Swędzenie wywołują głównie grube włókna, o średnicy co najmniej 30-32 mikronów.
Taki wniosek przedstawił przegląd Zallmann i współpracowników z 2017 roku w „Acta Dermato-Venereologica”. Autorzy przeanalizowali publikacje z ostatnich 100 lat. Nie znaleźli dowodów, że włókno wełny jest alergenem skórnym.
Według przeglądu uczulenie na lanolinę, chrom i formaldehyd jest przy współczesnych wyrobach z wełny bardzo mało prawdopodobne. Superfine i ultrafine merino nie pobudzają włókien nerwowych odpowiedzialnych za swędzenie w stopniu wywołującym świąd.
| Badanie | Uczestnicy | Wynik |
|---|
| Su i in., 2017, „British Journal of Dermatology” | 39 dzieci w wieku od 4 tygodni do 3 lat z łagodnym lub umiarkowanym AZS | ubrania z bardzo cienkiej wełny merino wiązały się ze spadkiem nasilenia objawów (SCORAD) |
| Fowler i in., 2019, „Dermatitis” | dzieci od 5 lat i dorośli z łagodnym lub umiarkowanym AZS | poprawa nasilenia AZS i jakości życia, brak niekorzystnych reakcji skórnych |
| Zallmann i in., 2017, „Acta Dermato-Venereologica” | przegląd publikacji z 100 lat | brak dowodów na alergię na włókno wełny, świąd wiąże się z grubymi włóknami |
Oba badania kliniczne były niewielkie i dotyczyły ubrań, a nie pościeli. Wyniki nie oznaczają, że wełna leczy atopowe zapalenie skóry. Pokazują jedynie, że cienka wełna merino była w nich dobrze tolerowana.
Osoby z alergią lub chorobą skóry powinny skonsultować wybór materiałów z lekarzem. Alergików często interesuje też inne włókno zwierzęce, które opisuje artykuł o kołdrach z alpaki dla alergików.
Jakie wady ma wełna z merynosów?
Główne wady wełny merino to wymagające pranie, ryzyko filcowania, podatność na mole i kwestie dobrostanu owiec. Wyroby z merino są też zwykle droższe od syntetycznych.
| Wada | Na czym polega |
|---|
| Filcowanie | ciepła woda i tarcie mogą zbić włókna i zmniejszyć wyrób |
| Delikatne pranie | potrzebny program do wełny, łagodny środek i suszenie na płasko |
| Mole | resztki jedzenia i łoju na wełnie przyciągają mole |
| Mulesing | bolesny zabieg stosowany głównie u merynosów w Australii |
| Cena | wełna merino jest zwykle droższa od włókien syntetycznych |
Mulesing to zabieg, podczas którego jagniętom wycina się fałdy skóry wokół ogona i zadu. Według RSPCA Australia ma on chronić owce przed muszycą, czyli zarażeniem larwami much. RSPCA podaje, że zabieg jest bolesny, a rany goją się tygodniami.
RSPCA wskazuje jako rozwiązanie hodowlę owiec odpornych na muszycę, czyli o mniejszej liczbie fałd skóry. Kupujący mogą wybierać wełnę z owiec niepoddanych mulesingowi. Certyfikat Responsible Wool Standard (RWS) organizacji Textile Exchange zakazuje mulesingu.
Na upały wiele osób szuka lżejszego okrycia niż kołdra całoroczna. Takie rozwiązania opisuje artykuł o kołdrach letnich.
Jak dbać o wełnę merino?
Wełnę merino pierze się rzadko, na programie do wełny lub ręcznie, w letniej wodzie. Suszy się ją na płasko, z dala od słońca i grzejnika.
Według The Woolmark Company wyroby z oznaczeniem prania w pralce pierze się na programie do wełny. Zwykle oznacza to łagodne obroty i 40°C. Bez takiego programu Woolmark zaleca pranie w zimnej wodzie lub na programie do tkanin delikatnych.
| Zalecenie Woolmark | Jak postępować |
|---|
| Pranie w pralce | program do wełny, zwykle 40°C, łagodny i neutralny środek |
| Pranie ręczne | woda około 30°C, 10 minut moczenia, płukanie w letniej, a potem zimnej wodzie |
| Suszenie | na płasko, w temperaturze pokojowej, z dala od słońca i grzejnika |
| Suszarka bębnowa | tylko gdy metka na to pozwala, na niskiej temperaturze |
| Odpoczynek | 24 godziny przerwy między kolejnym użyciem ubrania |
| Przechowywanie | tylko czyste wyroby, w szczelnych workach lub pojemnikach |
Koce i pledy z wełny pierze się według Woolmark rzadko, np. raz na trzy miesiące. Na co dzień wystarczy je wietrzyć. Przed praniem kołdry trzeba zawsze sprawdzić instrukcję na metce.
Na mole najlepiej działa przechowywanie czystych wyrobów. Woolmark zaleca szczelne opakowania i środek przeciw molom, który nie dotyka bezpośrednio tkaniny. Sezonowe przechowywanie kołder opisuje tekst, jak przechowywać pościel zimową.
Kołdry obciążeniowe wymagają osobnej pielęgnacji ze względu na granulat. Zasady opisuje artykuł, jak dbać o kołdrę obciążeniową.
Gdzie stosuje się wełnę merino w pościeli?
W pościeli wełna merino służy jako wypełnienie kołder, także obciążeniowych. W kołdrze obciążeniowej odpowiada za komfort cieplny, a nie za ciężar.
W kołdrze obciążeniowej ciężar zapewnia granulat w przeszytych komorach. Wypełnienie z merino nie wpływa więc na wagę kołdry. Budowę takiej kołdry wyjaśnia artykuł, z czego składa się kołdra obciążeniowa.
Kołdrę obciążeniową z wełną merino ma w ofercie Makumi w modelu Eos. Wersję dla najmłodszych opisuje karta kołdry Eos dla dzieci. Szczegóły tego rozwiązania zawiera tekst o kołdrze obciążeniowej z merynosa.
Merino, alpakę i Tencel jako wypełnienia porównuje artykuł o kołdrach obciążeniowych z merino, alpaki i Tencelu™. Cały wybór modeli jest w kategorii kołdry obciążeniowe.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wełna z merynosów gryzie?
Cienka wełna merino zwykle nie gryzie. Według przeglądu Zallmann i współpracowników z 2017 roku swędzenie wywołują głównie grube włókna wełny, o średnicy co najmniej 30-32 mikronów. Włókna merino mają zwykle od poniżej 17,5 do 24 mikronów. Do ubrań noszonych przy skórze stosuje się najczęściej włókna cieńsze niż 19,5 mikrona.
Czy wełna merino uczula?
Badania nie potwierdzają alergii na samo włókno wełny. Przegląd z 2017 roku w „Acta Dermato-Venereologica” uznał też uczulenie na lanolinę przy nowoczesnych wyrobach za bardzo mało prawdopodobne. W dwóch małych badaniach ubrania z cienkiej wełny merino były dobrze tolerowane przez osoby z AZS. Przy chorobie skóry decyzję trzeba skonsultować z lekarzem.
Czy wełnę merino można prać w pralce?
Tak, jeśli metka na to pozwala. The Woolmark Company zaleca program do wełny, zwykle z łagodnymi obrotami i temperaturą 40°C, oraz neutralny środek piorący. Bez takiego programu lepiej wybrać zimne pranie lub program do tkanin delikatnych. Po praniu wyrób suszy się na płasko, z dala od słońca i grzejnika.
Czym jest wełna non-mulesing?
To wełna z owiec, których nie poddano mulesingowi, czyli wycinaniu fałd skóry wokół ogona. Zabieg ma chronić przed muszycą, ale według RSPCA Australia jest bolesny. Certyfikat Responsible Wool Standard organizacji Textile Exchange zakazuje mulesingu. Przy zakupie można więc szukać oznaczenia RWS lub informacji o wełnie non-mulesing.